De Vlaamse regering heeft een akkoord bereikt om de dienstencheque van 10 naar 12 euro te brengen. Volgens Domiva, de federatie voor ondernemingen voor huishoudhulp, is dit een dramatische beslissing.

“Wij hebben de voorbije weken alle cijfers en alle alternatieven op tafel gelegd. De regering heeft er geen rekening mee gehouden. Ze heeft voor de snelste weg gekozen. Een tweede keer op korte tijd op de kap van de huishoudhulpen en de bedrijven,” zegt Steve Vandenberghe, algemeen directeur van Domiva.

De besparing is bovendien grotendeels schijn. Tegenover de 170 tot 300 miljoen die de regering vooropstelt, staat volgens Domiva een verlies van 391 miljoen euro per jaar aan sociale bijdragen, personenbelasting en extra uitkeringen. Die factuur zal belanden bij de federale overheid. “De regering beslist dus om 23.000 mensen minder werk te geven,” zegt Steve Vandenberghe.

Wat de cijfers zeggen

Op basis van onze bevindingen en berekeningen door deze beslissing de vraag naar huishoudhulp met 28 procent dalen. Dat betekent 23,3 miljoen uren minder per jaar.

Concreet:

• Een op vier huishoudhulpen verliest werk, volledig of een groot deel van de uren. Dat zijn 23.000 mensen, bijna allemaal vrouwen.
• 100.000 gezinnen zullen minder of geen huishoudhulp meer inschakelen.
• Een op vijf dienstenchequebedrijven zal dit niet overleven.

“De marge van de bedrijven is al nihil. En nu moet onze sector ook nog eens 28 procent minder uren opvangen. Dat is onmogelijk. Zeker in een sector waar een derde van de bedrijven al rode cijfers heeft. Ik vrees voor veel bedrijven,” aldus Vandenberghe.

Zwartwerk als enige winnaar

Het dienstenchequesysteem werd in 2004 opgericht om poetshulp uit het zwart te halen. Dat is gelukt. Iedereen is het daarover eens. Maar met twee verhogingen op twee jaar tijd zet de regering die deur nu zelf weer wagenwijd open.

Steve Vandenberghe zegt: “Wie in het zwart laat poetsen, heeft vanaf vandaag een bondgenoot in de Vlaamse regering. Zwartwerk is de enige sector die deze regering dit jaar versterkt.”

“Vlaanderen redt zijn begroting op de kap van de huishoudhulpen en huishoudhulpbedrijven. En dat terwijl het regeerakkoord het tegendeel beloofde. Ze breekt dus haar woord, voor de tweede keer in amper twee jaar tijd. Ik begrijp dat huishoudhulpen en bedrijven geen vertrouwen meer hebben in deze regering.”

“Daarnaast vergeet men ook dat het hele systeem ouderen ook ondersteunt om langer thuis te blijven wonen. Het is een middel tegen eenzaamheid. En het biedt ook het werkende ouders, die vandaag vaak al veel ballen in de lucht moeten houden, meer ademruimte tussen werk en privé.”

Oproep aan alle partners

Domiva roept ook alle andere relevante partners op om zo snel mogelijk samen te zitten over een sociaal plan voor de 23.000 huishoudhulpen die werk of uren verliezen.

“We blijven als sector de hand uitsteken om tot gedragen en duurzame oplossingen te komen. Maar dan moet de regering ook naar de alternatieven willen kijken. Die liggen al weken op tafel,” besluit Vandenberghe.

Beste ministers en parlementsleden,

Er wordt opnieuw gesproken over besparen op dienstencheques. Laat één zaak duidelijk zijn: dit is geen onschuldige ingreep in een begroting. Dit raakt rechtstreeks de jobs van huishoudhulpen, de betaalbaarheid voor gezinnen en het voortbestaan van talloze ondernemingen die vandaag al onder zware druk staan.

Achter elke cheque staat een leven

Huishoudhulpen zijn dan ook niet zomaar enkele cijfers in een Excelbestand. Ze helpen (eenzame) ouderen om langer thuis te wonen. Ze ondersteunen alleenstaande ouders en gezinnen die werk en zorg proberen te combineren om het minimum aan koopkracht te houden. Meer dan 95 procent van de huishoudhulpen zijn vrouwen. Bij een prijsverhoging van 1 euro komen ongeveer 12.400 huishoudhulpen onder druk te staan. Voor hen gaat dit over inkomen, zekerheid en een plaats op de arbeidsmarkt. Zij verdienen bescherming, geen nieuwe onzekerheid.

De sector heeft al zwaar ingeleverd. Sinds begin 2025 betalen gezinnen bijna 3 euro meer per uur door de afschaffing van het belastingvoordeel en de hogere prijs. Nog eens 1 euro erbij kan de vraag met 15 procent doen dalen. Dat betekent 12,4 miljoen uren betaalbare hulp minder per jaar.

Nog één besparing en ondernemingen vallen om

Ook de ondernemingen zitten op hun limiet. In 2023 ontvingen zij gemiddeld 28,20 euro per gewerkt uur. Daarvan ging 25,40 euro naar loon en sociale lasten en 2,55 euro naar opleiding, planning, verplaatsingen, verzekeringen, administratie en IT. Zonder eenmalige steun bleef amper 25 cent over: minder dan 1 procent. Vandaag is de marge nog kleiner. Wie nu verder bespaart, snijdt niet in vet, maar in vlees.

Toch steunt het debat nog altijd op cijfers uit 2023. Sindsdien zijn de kosten verder gestegen. Het aantal ondernemingen dat steun ontving, daalde van 1.015 in 2022 naar 985 in 2023 en 913 in 2024. De richting is duidelijk. Beleid maken met oude cijfers is rijden met een landkaart die niet meer klopt.

Politiek, beslis niet over onze hoofden heen

Daarom vraagt DOMIVA vier dingen. Gebruik actuele cijfers over 2024 en 2025. Kijk naar wat ondernemingen per gewerkt uur echt overhouden. Bereken vooraf wat elke maatregel betekent voor huishoudhulpen, gezinnen, ondernemingen en jobs — of gezinnen nu meer moeten betalen, ondernemingen minder ontvangen of hun extra kosten minder mogen doorrekenen. En praat met de sector vóór de beslissing valt, niet erna.

DOMIVA wil meewerken aan hervormingen die het systeem sterker en eerlijker maken. Maar blind besparen met verouderde cijfers is geen hervorming. Het is de rekening doorschuiven naar mensen en ondernemingen die ze niet meer kunnen dragen.

Moeten gezinnen toch meer betalen? Dan moet een groot en vast deel van die extra bijdrage rechtstreeks naar de erkende ondernemingen en hun huishoudhulpen gaan. Anders wordt de hulp duurder, daalt het aantal uren en komen nog meer jobs onder druk. De sector krijgt dan de gevolgen, maar geen enkele versterking.

Deze besparing stuurt ons allemaal de rekening

Dit is niet alleen een sociale keuze, maar ook een budgettaire. Dienstencheques helpen ouderen langer thuis te wonen, ondersteunen gezinnen om te blijven werken en geven duizenden huishoudhulpen een officiële job met sociale bescherming. Een prijsverhoging van 1 euro kan de overheid bovendien ongeveer 208,2 miljoen euro per jaar kosten door minder inkomsten en meer uitgaven. Wat eruitziet als een besparing, dreigt dus een veel grotere factuur te worden.

Vlaanderen zegt dat het meer mensen aan het werk wil. Dan mag het geen sector afbreken die precies dat doet. Tegen medio 2027 kan de prijs door de automatische indexering al met 1 euro stijgen. Daarbovenop nog een extra verhoging opleggen, dreigt gezinnen twee keer te laten betalen. Gerichte hervormingen? Ja. Blinde besparingen? Nee. Wie dienstencheques verzwakt, raakt huishoudhulpen, gezinnen, ondernemingen én jobs. Dat is geen vooruitgang. Dat is achteruitgang.

Met vriendelijke groeten,

Steve Vandenberghe
Algemeen directeur DOMIVA

De Vlaamse Regering zoekt naar besparingen, ook in de huishoudhulpsector. Eén van de pistes op tafel is een verhoging van de klantenbijdrage per dienstencheque. Op papier lijkt dat een beperkte ingreep, maar de gevolgen reiken veel verder dan de prijs van één cheque.

In deze beleidsnota brengen we die impact voor Vlaanderen in kaart. Een verhoging met €1 kan de vraag met 15% doen dalen. Zo komen ongeveer 12.400 huishoudhulpen onder druk, en verdwijnt jaarlijks zo’n € 208,2 miljoen aan terugverdieneffecten voor de overheid. Dit verlies bezwaart ook de federale kas en begroting.

De nota vult onze eerdere nota over de rendabiliteit van de ondernemingen aan. Samen tonen ze hoe elke besparing, langs de kant van de ondernemingen of van de gebruiker, het evenwicht van het hele systeem raakt. Daarom vragen we dat elke verhoging wordt vermeden, of dat minstens een substantieel deel ervan terugvloeit naar de ondernemingen en hun huishoudhulpen.

Wens je de volledige nota te ontvangen?
Stuur dan een mail naar info@domiva.be

De Vlaamse Regering zoekt opnieuw naar besparingen. Wie daarover beslist, verdient een correct beeld van wat er vandaag overblijft bij de ondernemingen voor huishoudhulp. Met deze beleidsnota willen we dat beeld aanreiken.

In de dienstenchequesector gaat ongeveer 90 % van de omzet naar de lonen van de huishoudhulpen, en het grootste deel van de rest naar de kosten om die tewerkstelling te organiseren. Wat overblijft, is een fractie van minder dan één procent. In 2023 ging het al om een marge van nauwelijks 25 cent per gewerkt uur of 0,91%. Het beschrijft ook niet de toestand van vandaag. Vandaag ligt die marge nog lager dan in 2023.

De impact van elke bijkomende ingreep of besparing, onder welke vorm ook, is niet te overzien. Zij treft tegelijk de ondernemingen, de werkzekerheid en arbeidsvoorwaarden van de huishoudhulpen én de betaalbaarheid en beschikbaarheid van hulp voor de gebruiker.

In deze nota hebben we het over de werkelijke marge van de ondernemingen voor huishoudhulp, over de verdere verkrapping sinds het laatst onderzochte jaar en over wat bijkomende besparingen daarmee zouden doen.

Andermaal dreigt de dienstenchequesector het kind van de rekening te worden. Daar waar de Vlaamse Regering, bij monde van het regeerakkoord, stellig poneerde dat ze de sector zou versterken, wordt voor de begroting opnieuw gedacht aan een verhoging van de prijs van de dienstencheques. Dit terwijl er in 2025 reeds stevig bespaard werd en almaar meer gezinnen moeten afhaken en almaar meer huishoudhulpen werkloos blijven.

De prijsverhoging
en besparingen van 2025

Terug naar 2025. Op 1 januari verdween de fiscale aftrek van 1,80 euro per cheque en steeg de aankoopprijs van 9 naar 10 euro. Voor de gebruiker werd een uur huishoudhulp zo 2,80 euro duurder. Bijna veertig procent, in één klap.

Die extra euro ging naar de huishoudhulpen. Terecht. Maar de reële loonkost van die euro bedraagt voor een werkgever ongeveer 1,30 euro. Je hebt geen master in de economie nodig om te zien wat dat oplevert. Een structureel tekort van 0,30 euro per gepresteerd uur. Daarom voerden veel bedrijven een administratieve bijdrage in of trokken ze die op.

De opbrengst van de afgeschafte fiscale aftrek gaat niet naar de sector. Die vloeit rechtstreeks naar de Vlaamse begroting. Het gaat om een jaarlijkse besparing ten nadele van de sector van 153 miljoen euro.

De tweede besparing kreeg veel minder aandacht, maar is minstens even groot. Een dienstencheque kost de gebruiker 10 euro. Dit omvat uiteraard niet de totale loonkost. De subsidie van de Vlaamse regering zorgt ervoor dat het betaalbaar blijft voor de consument. Wanneer klanten afhaken of hun uren terugschroeven, valt die tussenkomst automatisch weg. Elk geschrapt uur huishoudhulp is een besparing die niemand hoeft goed te keuren en die in geen enkele begrotingstabel staat.

En heel wat uren vielen weg. In 2025 dienden gebruikers in Vlaanderen bijna 2 miljoen dienstencheques minder in dan in 2024. Een daling van 2,34%, goed voor zowat 37,4 miljoen euro die de Vlaamse overheid niet meer hoefde uit te geven. Die daling zet zich in 2026 sterker door.

Versterken, staat er

Het Vlaams regeerakkoord noemt het bereiken en overschrijden van 80% werkzaamheids-graad een absolute topprioriteit voor deze regering. Even verderop staat in het regeerakkoord letterlijk:

“De dienstencheques en kinderopvang worden versterkt als belangrijk instrument om de combinatie tussen werk en privé ook praktisch werkbaar te maken.”

Wie vandaag een prijsverhoging bepleit, doet net het omgekeerde van wat er zwart op wit staat. Hij maakt het duurder om te blijven werken, precies op het moment dat werkzaamheid topprioriteit is. En hij haalt tewerkstelling weg uit een sector die vandaag meer dan 140.000 mensen in ons land aan het werk houdt, van wie een groot deel kortgeschoold is en niet altijd evident een job vindt.

Werkende gezinnen
hebben geen rek meer

Elke prijsverhoging vertrekt van de veronderstelling dat de gebruiker ze wel zal slikken. Die veronderstelling werd in 2025 getest en faalde. In 2025 haakten maar liefst 23.000 gezinnen af.

De mensen die afhaken zijn niet de mensen die het zich makkelijk kunnen permitteren. Het zijn hoofdzakelijk werkende gezinnen en alleenstaande ouders, vaak met jonge kinderen, voor wie huishoudhulp mee bepaalt of werk en gezin combineerbaar blijven.

Daarnaast zijn er ook nog de oudere gebruikers met een beperkt inkomen. Voor hen is dit geen comfort maar een noodzakelijke voorwaarde waardoor langer zelfstandig thuis blijven wonen lukt. Zij voelen elke euro als eersten, en zij haken ook als eersten af.

Ook bij de bedrijven is de rek er helemaal uit. Vlaanderen telde in 2025 nog 946 erkende dienstencheque-ondernemingen. Dat zijn er 44 minder dan het jaar voordien, en minder dan de helft van de 1.947 van tien jaar geleden.

Zwartwerk lonkt

De dienstencheques blijven een belangrijk instrument om zwartwerk uit de markt te duwen en arbeid te regulariseren. Ook dat staat met zoveel woorden in het regeerakkoord. En het werkt, al twintig jaar. Maar het werkt alleen zolang wit voldoende goedkoper is dan zwart. Dat verschil is de voorbije twee jaar fors afgenomen.

Elke bijkomende verhoging maakt de stap naar het informele circuit zeer kortbij. Huishoudhulpen die naar het zwarte circuit overstappen, verliezen alles wat het stelsel biedt: arbeidsongevallenverzekering, arbeidsgeneeskunde, opleiding en sociale bescherming. Wat twintig jaar geleden werd opgelost, dreigt zo met enkele begrotingsrondes terug te komen.

Verschuiven is niet besparen

Minder gepresteerde uren betekenen bovendien minder sociale bijdragen, minder personenbelasting en meer werkloosheidsuitkeringen. Volgens de RSZ waren er eind 2025 in ons land bijna 3.000 huishoudhulpen minder aan de slag, een daling die de RSZ zelf koppelt aan de hogere prijs.

Vlaanderen boekt de opbrengst, de federale overheid krijgt de rekening. Dat is geen besparing maar een loutere lastenverschuiving.

Samen versterken

Domiva roept de Vlaamse regering op om uit te voeren wat in het regeerakkoord geschreven staat: zet in op de versterking van de dienstenchequesector. Een bijkomende besparing is het systeem afbreken ten nadele van de gezinnen én de huishoudhulpen én ten nadele van de (federale) overheidsbegroting.

Deze sector zet tienduizenden mensen aan het werk en maakt het verschil voor meer dan 750.000 Vlaamse gezinnen. Zij verdienen een stelsel dat duurzaam blijft bestaan. Domiva is daarvoor een constructieve partner.

Vlaams regeerakkoord 2024-2029, hoofdstuk Werk en Sociale Economie, p. 23

Er zijn op één jaar tijd bijna 3.000 huishoudhulpen minder. De dalende trend zet zich hiermee verder. Dat is een duidelijk signaal dat het dienstenchequesysteem onder druk staat.

De economische realiteit is vandaag voor iedereen uitdagender. Gezinnen moeten steeds meerkeuzes maken en een euro kan maar één keer worden uitgegeven. De prijsverhoging van de dienstencheque en het verdwijnen van de fiscale aftrek hebben die druk voor veel gezinnen verder vergroot.

Tegelijk krijgen ondernemingen hun kosten steeds moeilijker rond. Nochtans blijft de kostprijs voorde klant relatief goedkoop in verhouding tot de werkelijke kost van een uur huishoudhulp. Het bedrag dat de klant betaalt, dekt maar een beperkt deel van wat een onderneming effectief moet dragen.

Net daar zit vandaag een belangrijk spanningsveld. Huishoudhulp moet betaalbaar blijven voorgezinnen. Maar tegelijk moeten huishoudhulpondernemingen voldoende ruimte krijgen om diedienstverlening op een gezonde, kwalitatieve en duurzame manier te blijven organiseren.

Zoals de RSZ terecht opmerkt, wordt dat steeds moeilijker. In een sector waar ondernemingen met bijzonder krappe marges werken en andere nauwelijks nog marge hebben of zelfs verlieslatend zijn,staat de duurzaamheid van het model steeds meer onder druk. Net daarom moeten overheid, sociale partners en sector samen verantwoordelijkheid nemen. De prijs van de dienstencheque werd natwintig jaar in één keer fors verhoogd en tegelijk verdween het fiscale voordeel voor gezinnen. Dat zijn keuzes die op korte termijn misschien budgettair begrijpelijk lijken, maar op langere termijn het systeem verder onnodig onder druk zetten.

De cijfers van vandaag zijn voor ons vooral een uitnodiging om vooruit te kijken. Dit is het moment om samen werk te maken van een sterk en duurzaam dienstenchequesysteem 2.0: betaalbaar voorgezinnen, aantrekkelijk voor werknemers en economisch leefbaar voor ondernemingen.

Daar wil Domiva als nieuwe federatie die ondernemingen in de huishoudhulpsector verenigt en hun collectieve belangen behartigt, een vooraanstaande rol in spelen. Constructief, oplossingsgericht en vastberaden.

“Het is duidelijk dat iedereen het beste voorheeft met de huishoudhulp, zowel de vakbonden als de werkgevers,” zegt Steve Vandenberghe, algemeen directeur van Domiva. “Maar dit soort acties helpt niemand vooruit. Al zeker niet onze huishoudhulpen. We willen constructief vooruitgaan met iedereen en daarvoor moet er rond de tafel gezeten worden. We zullen moeten samenwerken om de werkvoorwaarden van onze huishoudhulpen nog verder te verbeteren.”

In aanloop naar de Dag van de Schoonmaak op 20 juni neemt Domiva, de federatie voor ondernemingen in de huishoudhulpsector, het voortouw met 8 concrete voorstellen om vooruitgang te boeken voor de sector. Die moeten de werkomstandigheden, de veiligheid en de werkbaarheid voor huishoudhulpen versterken.

Huishoudhulpondernemingen hebben vorig jaar al een enorme inspanning gedaan met het doorvoeren van de loonsverhoging die gemiddeld 30% meer kost dan de extra middelen die voorzien werden. Dit akkoord heeft voor hen een enorme financiële impact. Wederzijds respect en afspraken nakomen zijn een minimum om te komen tot kwalitatieve vooruitgang.

Domiva krijgt meer en meer vorm. De juridische oprichting van Domiva als vereniging zonder winstoogmerk (vzw) is daarbij de volgende stap.